Historia kościoła pw. Wszystkich Świętych w Bełdowie
Kościół pw. Wszystkich Świętych w Bełdowie to jedna z najważniejszych i najstarszych świątyń w regionie, której początki sięgają początku XVI wieku (choć pierwsze wzmianki o istnieniu parafii są już wcześniej).
Średniowieczne początki parafii i pierwsze kościoły
W Bełdowie już w średniowieczu, około 1416 roku, arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Trąba erygował przy istniejącym wówczas drewnianym kościółku parafię pod wezwaniem Wszystkich Świętych. Jednak ta pierwsza organizacja parafialna szybko wygasła — przyczyny tego zaniknięcia nie są znane.
Powtórna erekcja parafii miała miejsce w 1526 roku z inicjatywy arcybiskupa gnieźnieńskiego Jana Łaskiego. W roku 2026 obchodzimy jubileusz 500‑lecia tego wydarzenia - pół tysiąca lat kontynuowanej obecności wspólnoty wiernych i działalności duszpasterskiej w Bełdowie.
Po rozebraniu pierwszej drewnianej świątyni (działała ona do około 1525 r.), właściciel wsi - rodzina Bełdowskich - ufundowała kolejną drewnianą świątynię na tym samym miejscu. Kościół ten poświęcił w 1547 roku sufragan gnieźnieński bp Sebastian Żydowski. Trwał w użytkowaniu aż do 1897 roku (ponad 350 lat), stanowiąc duchowe centrum parafii i lokalnej społeczności.
Budowa obecnej świątyni (1897-1901)
W drugiej połowie XIX wieku ówczesny właściciel Bełdowa, Jan Wężyk, postanowił wznieść nową, murowaną świątynię, która miała zastąpić starą i coraz mniej funkcjonalną drewnianą budowlę. Budowa trwała w latach 1897-1901. Obiekt powstał według projektu warszawskiego architekta Stanisława Adamczewskiego i był nadzorowany przez architekta powiatu łódzkiego Ignacego Markiewicza.
Nowa budowla została wybudowana na planie krzyża łacińskiego i wykonana z cegły - jest murowana, a jej elewacje częściowo tynkowane. W 1901 roku kościół został konsekrowany przez bp. Kazimierza Ruszkiewicza, sufragana warszawskiego. To ten budynek stoi w Bełdowie do dzisiaj.
Architektura i wyposażenie wnętrza
Kościół reprezentuje styl neorenesansowy / neobarokowy, charakterystyczny dla epoki przełomu XIX i XX wieku. Jego wnętrze posiada bogate, historyczne wyposażenie:
- Barokowy ołtarz główny z rzeźbą Boga Ojca i obrazem Ukrzyżowania z początku XVIII w.
- Dwa barokowe ołtarze boczne z obrazami: Matki Bożej z Dzieciątkiem i Świętej Rodziny.
- Kamienna chrzcielnica i kropielnica z przełomu XV i XVI w.
- Rokokowy feretron z figurką Matki Bożej z końca XVIII w. i inne barokowe krzyże oraz obrazy (Chrystus dźwigający krzyż, Matka Boża Szkaplerzna).
- Inne przedmioty liturgiczne, takie jak kielich z 1792 r. czy kapy z XIX w.
Kaplica Wężyków i teren parafialny
Na terenie cmentarza parafialnego znajduje się Kaplica Przemienienia Pańskiego, zwana także kaplicą Wężyków. Fundatorem tej murowanej kaplicy z 1854 r. był Jan Wężyk - kaplica została wzniesiona jako mauzoleum rodzinne w stylu nawiązującym do świątyń greckich z charakterystycznym czterokolumnowym portykiem.
Teren wokół świątyni i kaplicy stanowi dziś wartościowy zespół historyczno‑architektoniczny oraz część dziedzictwa kulturowego Bełdowa.
Znaczenie parafii i tradycja
Parafia Wszystkich Świętych w Bełdowie od wieków była ważnym centrum życia religijnego i społecznego mieszkańców. Już w XIX w. znalazła się w dokumentach jako ważna jednostka duszpasterska w dekanacie łódzkim, z własną gorzelnią, szkołą i strukturami parafialnymi.
Przez stulecia parafia przetrwała liczne historyczne burze - od okresów politycznych zmian, poprzez rozbiory Polski i wojny światowe, aż po czasy współczesne - dzięki zaangażowaniu kolejnych pokoleń proboszczów i wiernych.
Najważniejsze wydarzenia w historii kościoła
- Pierwszy kościół drewniany powstał około 1416 r. (erygowana parafia)
- Powtórna erekcja parafii w 1526 r. (jubileusz 500 lat w 2026)
- Kościół drewniany z połowy XVI w. funkcjonował do 1897 r.
- Obecny kościół murowany wybudowany 1897-1901
- Konsekrowany w 1901 r. przez bp. Kazimierza Ruszkiewicza
- Kaplica Wężyków z 1854 r.
Proboszczowie od 1920 r.
- ks. Stanisław Gąsiorowski (1921–1927)
- ks. Jan Dzikowski (1928–1936)
- ks. Kazimierz Rusin (1937–1940)
- ks. Antoni Bilski (1945–1950)
- ks. Jan Grzywna (1950–1957)
- ks. Adam Bakura (1957–1975)
- ks. Kazimierz Marczak (1975–2010)
- ks. Jarosław Leśniak (2010–2014)
- ks. Marcin Targaszewski (2014–obecnie)