Parafia Wszystkich Świętych w Bełdowie

Stare Krasnodęby

Stare Krasnodęby to jedna z miejscowości położonych na terenie parafii Wszystkich Świętych w Bełdowie, oddalona od kościoła parafialnego o około 6 kilometrów.

Stare Krasnodęby to dziś spokojna wieś w gminie Aleksandrów Łódzki. Trudno sobie wyobrazić, że ponad dwieście lat temu miejsce to wyglądało zupełnie inaczej. Zanim pojawiły się pierwsze gospodarstwa i drogi, rozciągały się tutaj przede wszystkim rozległe lasy, a teren nie należał do łatwych do zagospodarowania.

A jednak historia człowieka na tej ziemi zaczęła się znacznie wcześniej.

Ślady najdawniejszych mieszkańców

O obecności człowieka w okolicy świadczą znaleziska archeologiczne. Na terenie Starych Krasnodębów odkryto ślady osadnictwa sięgające epoki kamienia. Znaleziono również pozostałości związane z kulturą łużycką z epoki brązu oraz z okresem wpływów rzymskich. Wśród znalezisk znalazły się między innymi fragmenty ceramiki oraz przedmioty wykonane z krzemienia.

Potem jednak nastąpił długi okres, o którym wiemy znacznie mniej. Teren ponownie stał się przede wszystkim krainą lasów. Nie była to ziemia łatwa do zamieszkania - przyszli osadnicy musieli zmierzyć się z gęstym lasem i koniecznością karczowania terenu.

Schöneich - początek współczesnych Krasnodębów

Nowy rozdział rozpoczął się na przełomie XVIII i XIX wieku. W tym czasie ziemie wokół Łodzi znajdowały się pod panowaniem pruskim. Władze pruskie prowadziły szeroko zakrojoną akcję kolonizacyjną, sprowadzając na te tereny osadników, głównie z krajów niemieckich. Wśród nowo zakładanych kolonii znalazły się również Krasnodęby.

Pierwotnie miejscowość otrzymała nazwę Schöneich. Była to niewielka kolonia założona w 1800 roku w lasach należących do ekonomii Zdziechów.

Początki nie były jednak łatwe.

Pierwsi koloniści przybyli tutaj wiosną 1800 roku. Próba zamieszkania w środku leśnego kompleksu okazała się dla nich niezwykle trudna. Po zaledwie około dwóch miesiącach opuścili przydzielone im działki, ponieważ karczowanie lasu przekraczało ich możliwości.

Nie oznaczało to jednak końca Schöneich.

Siedmiu gospodarzy

W 1801 roku kolonia została ponownie zasiedlona. Latem tego roku mieszkało tu już siedmiu osadników-gospodarzy - dwóch pochodzących z Wirtembergii oraz pięciu z Księstwa Baden-Durlach. Każdy z nich otrzymał gospodarstwo o powierzchni 60 mórg.

Można sobie wyobrazić, jak wyglądały wtedy Krasnodęby: kilka gospodarstw wyciętych z ogromnego kompleksu leśnego, świeżo wykarczowane pola, drewniane zabudowania i drogi wytyczone wśród lasu. Dla pierwszych mieszkańców była to ziemia wymagająca ciężkiej pracy - zanim można było coś na niej uprawiać, trzeba było najpierw odebrać ją lasowi.

Co ciekawe, zachował się plan pomiarowy kolonii Schöneich z 1801 roku. Znajduje się on w zbiorach Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, pod sygnaturą GR 300. Dzięki niemu możemy zobaczyć, jak zaplanowano tę niewielką osadę ponad 220 lat temu.

Nie byli to Olędrzy

Przez lata na niektórych mapach Krasnodęby pojawiały się jako „Krasnodębie Hol.”. Mogło to sugerować, że miejscowość była osadą olęderską. Badania historyczne wskazują jednak, że jest to błędna interpretacja.

Stare Krasnodęby były pruskim projektem kolonizacyjnym, a ich pierwotna nazwa brzmiała Schöneich. Współczesne opracowania zaliczają je do kolonii zakładanych przez administrację pruską w ramach intensywnego zasiedlania Prus Południowych.

Mała kolonia, która przetrwała

Schöneich nigdy nie należało do największych kolonii tego okresu. Była to niewielka osada, położona w głębi dużego kompleksu leśnego. Jej mieszkańcy musieli od początku mierzyć się z trudnymi warunkami i mozolną pracą przy zagospodarowywaniu ziemi.

Mimo tych trudności osada przetrwała.

Z czasem nazwa Schöneich zniknęła, a miejscowość zaczęła funkcjonować jako Krasnodęby, później dla odróżnienia od nowej miejscowości o tej nazwie - Stare Krasnodęby.

Dziś po tamtych pierwszych kolonistach nie pozostały już drewniane domy ani pierwotny leśny krajobraz. Pozostała jednak sama wieś - przez lata jedna z najmniej licznych w gminie Aleksandrów Łódzki, a od 20 lat przybywają tu nowi mieszkańcy i wieś jest coraz liczniejsza. Pola zamieniają się w działki mieszkalne, a wieś powoli traci swój rolniczy charakter.

Bibliografia